Hardaliye şifa şırasının çok köklü bir geçmişi var. Osmanlı döneminden bugüne gelmiş önemli bir içecek Kayıtlara göre ilk olarak 1900’lü yılların başında İstanbul’da ortaya çıkıyor
Ülkemiz için milli içecek niteliği taşıyan bu iksir Kırklarereli yöresine aittir ve 500 yıldan uzun süredir bu yörede ev yapımı olarak üretildiği bilinmektedir. Evliya Çelebi Seyehatnamesi’nde Hardaliye’den bahsedilmektedir. (17.yy)
19.yy da ise İstanbul’da Kırk Kilise Hardaliyesi ismiyle satışının yapıldığı tespit edilmiştir. (Karaçam,2016) Mustafa Kemal Atatürk, Kırklareli’yi ziyaretinde ilk defa tattığı bu yöresel lezzet içeceğini çok beğenmişti. Dünyanın gelmiş geçmiş en büyük lideri, dehasını bu konuda da göstererek; “Tadı eşsiz bu yöresel içeceği, “tescilli milli bir içecek haline getiriniz…” demişti.
2010 yılında kadar seri üretim yapılmamıştır, ancak 2010 yılında Kırklarereli’nde ilk Hardaliye fabrikası kurulmuştur. -Antioksidan, antiaging, anti bakteriyel ve anti tümor özelliklere sahiptir.
Fosfor, kalsiyum, magnezyum, potasyum, demir, çinko, folat C, B1, B2, B3, B5, ve B6 vitaminleri bakımından zengindir.
-Deri yapısını güçlendirici, cildi besleyici etkisi vardır.
-Toplam antioksidan kapasitesinin; portakal, üzüm suyu, nar suyu, yeşil çay ve kırmızı şarap gibi içeceklerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
-Kandaki düzeyi normalin üzerine çıktığında sağlık için risk oluşturan dien konjugat, malondialdehit ve homosistein parametrelerinde hardaliye tüketimi ile düşüş gözlenmiştir.
-Sağlıklı bireylerde oksidatif strese karşı vücudun savunma mekanızmasının güçlenmesini, sağlıklı beslenmeyi destekleyebileceği sonucuna varılmıştır. (TÜBİTAK, 2012)
O günden bu yana, hardaliyenin şöhreti yörenin meşhur tescilli içeceği olarak kayıtlara geçmiştir.
Bu üzüm şurubunun tadı inanılmaz lezzetli iken, içeriği de doğal, sağlık dostu. Ülkemiz için milli içecek niteliği taşıyan bu iksir Kırklarereli yöresine aittir ve 500 yıldan uzun süredir bu yörede ev yapımı olarak üretildiği bilinmektedir. Evliya Çelebi Seyehatnamesi’nde Hardaliye adı geçmektedir. (17.yy)
Hardaliyenin ‘Milli iksir’ olduğu gerçeği ise TÜBİTAK’ın 2012 yılında yayımladığı raporda ortaya çıkmıştır. Dedelerimizin yüzyıllardır üretmekten vazgeçemediği bu içeceğin birçok faydası var. İşte ön plana çıkanlar:
-Fosfor, kalsiyum, magnezyum, potasyum, demir, çinko, folat C, B1, B2, B3, B5, ve B6 vitaminleri bakımından zengindir.
Hardaliyenin Sağlığa Faydaları
Hardaliye, içeriğinde rafine şeker, yapay tatlandırıcı bulundurmadığı için diyabet, insülin direnci sorunu yaşayanlara da uygun bir içecektir.
Doğal içecek olduğu için üzümün kabuğundaki resveratrol isimli maddeyi bol miktarda bulundurur. Çok güçlü bir antioksidan olmasıyla bilinen hardaliye, serbest radikallerle mücadele etmek için birebirdir.
Günlük enerji ihtiyacının büyük bir bölümünü karşılayabilmesi açısından spor yapan gençlere ve çocuklara ideal üründür.
Düzenli hardaliye tükettiğinizde bağışıklık sisteminiz güçlenecektir. Barındırdığı flavonoidler, kalp ve damar hastalıkları, kanser gibi tehditlere karşı vücudunuzu kuvvetli hale getirir. Tansiyonun dengelenmesinde de önemli bir destekleyici olan hardaliye, dolaşım sisteminizin de daha sağlıklı çalışmasına yardımcı olacaktır.
Osmanlı döneminde üzüm şırasının uzunca süreler bozulmaması için özel fıçılarda hardal tohumları eklenerek muhafaza edilmiştir. Ortaya çıkan bu tat çok sevildiği için ezilen üzümler sürekli olarak hardal tohumu eklenerek saklanmıştır. Bu sayede ilk olarak hardaliye ortaya çıkmıştır. Çok daha uzun geçmişi olduğu tahmin edilmekle birlikte ilk kayıtlar 1900’lü yılların başına aittir. Bu dönemde İstanbul’da hardaliye “Kırk Kilise Hardaliyesi” adıyla satılmaya başlanmıştır.
Günümüzde bu benzersiz lezzet, Emirgan Çiftliği ürünleri arasında da çok rağbet görmektedir
Hardaliye Çeşitleri
Hardaliye Osmanlı döneminde daha çok klasik tariflerle üretilmiştir. Günümüzde ise farklı üzümlerle üretilen hardaliyeler mevcuttur. Klasik hardaliyenin yanı sıra rose renginde, daha sarımsı ya da bordoya kayan daha koyu kırmızı hardaliye üretimleri de yapılmaktadır.
Bu hardaliyeler çeşidine bağlı olarak daha yoğun ya da daha yumuşak bir içime sahip olabilirler. Hemen tüm hardaliye çeşitlerimiz var.
Yapılan araştırmalar gösteriyor ki özellikle kırmızı üzümlerden fermantasyon yöntemi ile elde edilen içeceklerde üzüm suyundan çok daha yüksek miktarda polifenol bulunuyor. Yoğun antioksidan özelliği bulunan bu polifenoller sayesinde bağışıklık sistemi etrafında adeta bir kalkan olarak birçok hastalıktan korunmayı sağlıyor. Hardaliye ise fermente üzüm suyu ürünleri arasında alkolsüz olması nedeniyle, özellikle alkol tüketmek istemeyen birçok kişi için oldukça iyi bir alternatif. Ayrıca çocukların kullanımı içinde oldukça uygun.
Hardaliye ayrıca içerisinde bulunan polifenoller sayesinde kolesterol ve tansiyon düşürücü etkiye sahiptir böylece kalp ve damar hastalıklarından korur.
Üzümün içerisinde yüksek miktarda yer alan potasyum, magnezyum ve kalsiyum ile demir mineralleri sayesinde vücudun ihtiyacı olan minerallerin karşılanmasında yardımcı olur.
Hardaliyenin bütün bu faydalarından yararlanmak için, günde 1 su bardağı hardaliye tüketmek yeterli olacaktır.
